Depo-10
{
"version": "1.1",
"depotId": "depo-10",
"category": {
"id": "CAT-010",
"name": "Kurtuluş Savaşı"
},
"questions": [
{
"id": "DEP-10-Q-0001",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "**Mustafa Kemal Paşa ve Temsil Heyeti’nin 27 Aralık 1919’da Ankara’ya gelmesiyle aşağıdaki gelişmelerden hangisi gerçekleşmiştir?**",
"options": {
"A": "Saltanatın kaldırılması",
"B": "Mücadele merkezinin taşınması",
"C": "Cumhuriyetin ilan edilmesi",
"D": "Başkentliğin kanunla belirlenmesi",
"E": "Mebusan Meclisi’nin açılması"
},
"correct": "B",
"explanation": "Ankara’ya gelişle Temsil Heyeti’nin çalışma merkezi Sivas’tan Ankara’ya taşındı. Bu gelişme, Ankara’nın 13 Ekim 1923’te hukuken başkent olmasından ayrılmalıdır."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0002",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "**Ankara ve çevresindeki millî örgütlenmeye destek veren 20. Kolordunun komutanı aşağıdakilerden hangisidir?**",
"options": {
"A": "Kâzım Karabekir Paşa",
"B": "Refet Bele",
"C": "Fevzi Çakmak",
"D": "Ali Fuat Paşa",
"E": "Cevat Çobanlı"
},
"correct": "D",
"explanation": "Ali Fuat Paşa’nın komutasındaki 20. Kolordu, Ankara çevresinde Millî Mücadele’nin askerî dayanaklarından biriydi. Kâzım Karabekir Paşa ise doğudaki 15. Kolordunun komutanıydı."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0003",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "**19 Mart 1920 tarihli genelgede Ankara’da toplanması istenen meclis aşağıdakilerden hangisiyle nitelendirilmiştir?**",
"options": {
"A": "Olağanüstü yetkili meclis",
"B": "Saltanata bağlı danışma",
"C": "Yalnızca askerî kurul",
"D": "Geçici barış komisyonu",
"E": "Yerel yönetim meclisi"
},
"correct": "A",
"explanation": "Genelgede olağanüstü yetkilere sahip bir meclisin toplanması istendi. Amaç, işgal ve yönetim krizinde milletin temsilini ve ülkenin yönetimini sağlayabilecek yetkili bir organ oluşturmaktı."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0004",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "**19 Mart 1920 tarihli seçim genelgesinde seçim çevresi olarak aşağıdakilerden hangisi esas alınmıştır?**",
"options": {
"A": "Köy",
"B": "Nahiye",
"C": "Kaza",
"D": "Mahalle",
"E": "Liva"
},
"correct": "E",
"explanation": "Seçim çevresi olarak liva, diğer adıyla sancak esas alındı. Her livadan beş üye seçilmesi öngörüldü; bu düzenleme günümüzdeki seçim çevreleriyle karıştırılmamalıdır."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0005",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "**TBMM’nin açılacağının 21 Nisan 1920’de duyurulmasının ardından belirlenen açılış tarihi aşağıdakilerden hangisidir?**",
"options": {
"A": "16 Mart 1920",
"B": "19 Mart 1920",
"C": "23 Nisan 1920",
"D": "11 Nisan 1920",
"E": "24 Nisan 1920"
},
"correct": "C",
"explanation": "21 Nisan tarihli genelge açılışın 23 Nisan Cuma günü yapılacağını bildirdi. 24 Nisan ise Mustafa Kemal Paşa’nın mecliste açıklamalarda bulunduğu ve ilk kararların görüşüldüğü sonraki gündür."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0006",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "Bir topluluğun, ülkenin yönetiminde son sözün hanedana değil millete ait olması gerektiğini savunduğu belirtilmektedir.\n\n**Bu yaklaşımın doğrudan karşılığı aşağıdaki kavramlardan hangisidir?**",
"options": {
"A": "Millî egemenlik",
"B": "Millî bağımsızlık",
"C": "Toprak bütünlüğü",
"D": "Diplomatik tanınma",
"E": "Askerî caydırıcılık"
},
"correct": "A",
"explanation": "Millî egemenlik, yönetme yetkisinin kaynağının millet olmasıdır. Millî bağımsızlık ise devletin dış baskı ve müdahaleden uzak karar verebilmesini ifade eder."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0007",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "Bir devletin dış ilişkilerinde başka bir devletin onayını almadan karar verebilmesi ve yabancı denetimini reddetmesi vurgulanmaktadır.\n\n**Bu açıklama aşağıdaki kavramlardan hangisini doğrudan ifade eder?**",
"options": {
"A": "Meşruti yönetim",
"B": "Millî temsil",
"C": "Güçler ayrılığı",
"D": "Millî bağımsızlık",
"E": "Yerinden yönetim"
},
"correct": "D",
"explanation": "Dış kararların yabancı bir gücün onayına bağlanmaması millî bağımsızlıkla ilgilidir. Yönetimin ülke içindeki kaynağı ise egemenlik kavramının konusudur."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0008",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "**TBMM açılmadan önce kongre kararlarının uygulanmasını sağlayan ve millî hareket adına İstanbul Hükûmeti ile görüşmeler yürüten kurul aşağıdakilerden hangisidir?**",
"options": {
"A": "Meclis-i Ayan",
"B": "İcra Vekilleri Heyeti",
"C": "Temsil Heyeti",
"D": "Saltanat Şûrası",
"E": "İstiklal Mahkemesi"
},
"correct": "C",
"explanation": "Temsil Heyeti, kongre kararlarını uygulayan ve millî hareketi temsil eden kuruldu. İcra Vekilleri Heyeti TBMM döneminin yürütme organı olduğundan TBMM öncesindeki bu görevin karşılığı değildir."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0009",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "Ankara’daki merkezden farklı bölgelerdeki mülki ve askerî makamlara telgrafla talimat gönderilmiş, yerel gelişmeler hakkında bilgi alınmıştır.\n\n**Bu uygulama aşağıdakilerden hangisinin sağlanmasına doğrudan katkıda bulunmuştur?**",
"options": {
"A": "Yerel yönetim bağımsızlığı",
"B": "Mücadelede ortak koordinasyon",
"C": "Dış borçların tasfiyesi",
"D": "Saltanat yetkilerinin genişlemesi",
"E": "Parlamenter denetimin kaldırılması"
},
"correct": "B",
"explanation": "İki yönlü haberleşme, bölgesel faaliyetlerin ortak bir merkez tarafından izlenmesini ve yönlendirilmesini kolaylaştırdı. Bu katkı, yerel hareketler arasında koordinasyon kurulmasıdır."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0010",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "İstanbul’un işgalinden sonra yeni temsilcilerin seçilmesi ve İstanbul’dan gelebilen milletvekillerinin de Ankara’daki meclise katılması kararlaştırılmıştır.\n\n**Bu düzenlemeden aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?**",
"options": {
"A": "Seçimlerin tamamen kaldırıldığına",
"B": "Saltanatın hemen kaldırıldığına",
"C": "Cumhuriyetin ilan edildiğine",
"D": "Mebusanın Ankara’ya taşındığına",
"E": "Temsil sürekliliğinin gözetildiğine"
},
"correct": "E",
"explanation": "Yeni seçimlerle temsil genişletilirken önceki meclisten gelen milletvekilleri de kabul edildi. Bu, millî temsilin sürekliliğini gözetir; TBMM’nin yalnızca Meclis-i Mebusanın yer değiştirmiş hâli olduğunu göstermez."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0011",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "Temsil Heyeti Ankara’ya geldiğinde şehir hukuken başkent değildi; buna rağmen millî hareketin yönetim merkezi olarak kullanıldı.\n\n**Bu durum aşağıdakilerden hangisini gösterir?**",
"options": {
"A": "Başkentliğin zorunlu önkoşul olduğunu",
"B": "İstanbul’un egemenliğinin sona erdiğini",
"C": "Cumhuriyetin önceden ilan edildiğini",
"D": "Merkezliğin fiilen oluşabildiğini",
"E": "Seçimlerin yalnız Ankara’da yapıldığını"
},
"correct": "D",
"explanation": "Bir şehrin fiilen siyasi ve örgütsel merkez olarak kullanılması için önceden başkent ilan edilmesi zorunlu değildir. Ankara’nın Millî Mücadele merkezi oluşu ile hukuki başkentliği farklı tarihlerdedir."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0012",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "**Mustafa Kemal Paşa’nın Meclis-i Mebusanın İstanbul dışında güvenli bir yerde toplanmasını istemesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?**",
"options": {
"A": "Mebus sayısını azaltmak",
"B": "Seçimleri ertelemek",
"C": "Serbest çalışmayı güvencelemek",
"D": "Saltanatı güçlendirmek",
"E": "Temsili bölgeselleştirmek"
},
"correct": "C",
"explanation": "İstanbul’daki yabancı askerî varlık ve baskı, meclisin özgürce görüşme ve karar alma imkânını tehdit ediyordu. Güvenli toplantı yeri önerisi bu tehdidi önleme amacını taşıyordu."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0013",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "**Ankara’nın Millî Mücadele merkezi seçilmesinde demiryolu bağlantısının bulunması öncelikle aşağıdaki ihtiyaçlardan hangisini karşılamıştır?**",
"options": {
"A": "Ulaşım ve sevkiyat",
"B": "Hukuki temsil",
"C": "Diplomatik dokunulmazlık",
"D": "Mali egemenlik",
"E": "Anayasal denetim"
},
"correct": "A",
"explanation": "Demiryolu, insanların ve malzemenin taşınmasını kolaylaştıran bir ulaşım imkânıydı. Haberlerin hızlı iletilmesi ise esas olarak telgraf bağlantısının katkısıyla ilişkilidir."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0014",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "**16 Mart 1920’deki işgalin ardından Ankara’da yeni bir meclis toplanması kararını doğrudan gerekli kılan durum aşağıdakilerden hangisidir?**",
"options": {
"A": "Doğu sınırının kesinleşmesi",
"B": "Saltanatın kaldırılması",
"C": "Düzenli ordunun kurulması",
"D": "Barış görüşmelerinin tamamlanması",
"E": "Mebusanın çalışamaz hâle gelmesi"
},
"correct": "E",
"explanation": "İşgal ve tutuklamalar, İstanbul’daki meclisin güvenli biçimde çalışmasını engelledi. Milletin temsilini ve ülkenin yönetimini sürdürecek yeni bir meclis ihtiyacı belirginleşti."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0015",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "**Ankara halkının millî harekete destek vermesi, şehrin merkez olarak kullanılmasında en doğrudan aşağıdakilerden hangisini kolaylaştırmıştır?**",
"options": {
"A": "Kapitülasyonların kaldırılmasını",
"B": "Yerel örgütlenme ve dayanışmayı",
"C": "Musul sorununun çözülmesini",
"D": "Saltanatın hukuken sürdürülmesini",
"E": "Dış borçların paylaşılmasını"
},
"correct": "B",
"explanation": "Yerel destek; barınma, çalışma, yardım ve millî teşkilatlanma imkânlarını güçlendirdi. Kapitülasyonlar, Musul ve borçlar gibi uluslararası meselelerin doğrudan çözümü anlamına gelmez."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0016",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "Temsil Heyeti kongre kararlarını uygulayan bir kurul olarak çalışırken TBMM, farklı seçim çevrelerinden gelen milletvekillerinin katıldığı bir meclis olarak oluşturulmuştur.\n\n**Bu farklılık öncelikle aşağıdakilerle ilgilidir?**",
"options": {
"A": "Dış politika hedefleriyle",
"B": "İşgalci devletlerin sayısıyla",
"C": "Millî sınırların genişliğiyle",
"D": "Askerî harekât yönüyle",
"E": "Temsilin kurumsal yapısıyla"
},
"correct": "E",
"explanation": "Her iki kurum millî hareket içinde yer alsa da oluşum ve temsil biçimleri farklıdır. Kongre heyetinden milletvekilleri meclisine geçiş, temsilin kurumsal yapısında değişikliktir."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0017",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "**Ankara’nın 1919’da mücadele merkezi olması ile 1923’te başkent olması arasındaki ayrım aşağıdakilerden hangisidir?**",
"options": {
"A": "Yerel-ulusal sınır ayrımı",
"B": "Fiilî merkez-hukuki başkentlik",
"C": "Askerî-sivil vatandaşlık ayrımı",
"D": "İç-dış borç ayrımı",
"E": "Geçici-sürekli seçim ayrımı"
},
"correct": "B",
"explanation": "1919’da Temsil Heyeti’nin yerleşmesiyle fiilî bir yönetim merkezi oluştu. 13 Ekim 1923’te ise Ankara’nın başkentliği hukuken kabul edildi."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0018",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "I. Temsil Heyeti’nin Ankara’ya gelmesi\nII. İstanbul’un resmen işgal edilmesi\nIII. TBMM’nin açılması\n\n**Bu gelişmelerin kronolojik sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?**",
"options": {
"A": "II-I-III",
"B": "I-III-II",
"C": "III-I-II",
"D": "I-II-III",
"E": "II-III-I"
},
"correct": "D",
"explanation": "Temsil Heyeti 27 Aralık 1919’da Ankara’ya geldi; İstanbul 16 Mart 1920’de resmen işgal edildi; TBMM 23 Nisan 1920’de açıldı. Dolayısıyla sıralama I-II-III’tür."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0019",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "I. Ankara’da meclis için seçim çağrısı\nII. Mebusanın resmen feshedilmesi\nIII. TBMM’nin açılışının duyurulması\n\n**Bu gelişmelerin kronolojik sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?**",
"options": {
"A": "III-II-I",
"B": "II-I-III",
"C": "I-II-III",
"D": "I-III-II",
"E": "II-III-I"
},
"correct": "C",
"explanation": "Seçim çağrısı 19 Mart, resmî fesih 11 Nisan ve açılış tarihinin duyurulması 21 Nisan 1920’dedir. Seçim çağrısının resmî fesihten önce yapılması özellikle ayırt edilmelidir."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0020",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "I. Misakımillî’nin kabulü\nII. Son Meclis-i Mebusanın açılması\nIII. Ankara’ya seçim çağrısı yapılması\n\n**Bu gelişmelerin kronolojik sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?**",
"options": {
"A": "II-I-III",
"B": "I-II-III",
"C": "III-II-I",
"D": "II-III-I",
"E": "I-III-II"
},
"correct": "A",
"explanation": "Son Meclis-i Mebusan 12 Ocak 1920’de açıldı; Misakımillî 28 Ocak’ta kabul edildi; Ankara’da yeni meclis için seçim çağrısı 19 Mart’ta yapıldı."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0021",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "**TBMM’nin açılmasına uzanan süreçte aşağıdaki kişi-görev eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?**",
"options": {
"A": "Salih Paşa-Temsil Heyeti Başkanı",
"B": "Ali Fuat-İstanbul hükûmet temsilcisi",
"C": "Mustafa Kemal-Temsil Heyeti Başkanı",
"D": "Kâzım Karabekir-20. Kolordu Komutanı",
"E": "Rauf Bey-15. Kolordu Komutanı"
},
"correct": "C",
"explanation": "Temsil Heyeti’nin başkanı Mustafa Kemal Paşa’ydı. Salih Paşa Amasya Görüşmeleri’nde İstanbul Hükûmeti’ni temsil etti; 20. Kolordunun komutanı Ali Fuat Paşa, 15. Kolordunun komutanı Kâzım Karabekir Paşa’ydı."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0022",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "**Aşağıdaki belge-işlev eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?**",
"options": {
"A": "19 Mart-Seçim çağrısı",
"B": "21 Nisan-Saltanatın kaldırılması",
"C": "Misakımillî-Cumhuriyetin ilanı",
"D": "Amasya Genelgesi-Barış antlaşması",
"E": "Mondros-Millî egemenlik ilanı"
},
"correct": "A",
"explanation": "19 Mart 1920 Genelgesi, Ankara’daki olağanüstü yetkili meclis için seçim çağrısıdır. 21 Nisan Genelgesi açılış tarihini duyurur; diğer belgeler de verilen işlevlerle örtüşmez."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0023",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "Ankara’nın Millî Mücadele merkezi olarak seçilmesinde;\n\nI. telgraf bağlantılarının bulunması,\nII. Batı Anadolu’ya Sivas’tan daha yakın olması,\nIII. hukuken başkent ilan edilmiş olması\n\n**durumlarından hangileri etkili olmuştur?**",
"options": {
"A": "Yalnız I",
"B": "Yalnız II",
"C": "I ve III",
"D": "II ve III",
"E": "I ve II"
},
"correct": "E",
"explanation": "Telgraf bağlantıları koordinasyonu, Batı Anadolu’ya görece yakınlık askerî gelişmeleri izlemeyi kolaylaştırıyordu. Ankara ancak 1923’te hukuken başkent olduğundan III, 1919’daki tercihin nedeni olamaz."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0024",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "19 Mart 1920 Genelgesi’nde;\n\nI. her livadan beş üye seçilmesi,\nII. bütün üyelerin padişahça atanması,\nIII. İstanbul’dan gelebilen mebusların katılması\n\n**düzenlemelerinden hangilerine yer verilmiştir?**",
"options": {
"A": "Yalnız I",
"B": "Yalnız II",
"C": "I ve II",
"D": "I ve III",
"E": "II ve III"
},
"correct": "D",
"explanation": "Genelge her livadan beş üye seçilmesini ve Meclis-i Mebusandan gelebilen milletvekillerinin katılmasını öngörüyordu. Üyelerin tamamının padişah tarafından atanması gibi bir düzenleme yoktur."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0025",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "**Meclis-i Mebusanın faaliyetinin sona ermesiyle ilgili aşağıdaki tarih-olay eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?**",
"options": {
"A": "16 Mart-İstanbul’un resmî işgali",
"B": "16 Mart-Meclisin resmî feshi",
"C": "18 Mart-Çalışmalara ara verilmesi",
"D": "19 Mart-Yeni seçim çağrısı",
"E": "11 Nisan-Meclisin resmî feshi"
},
"correct": "B",
"explanation": "İstanbul 16 Mart’ta resmen işgal edildi; meclis 18 Mart’ta çalışmalarına ara verdi ve 11 Nisan’da resmen feshedildi. İşgalin meclisi çalışamaz duruma getirmesi, aynı gün hukuken feshedildiği anlamına gelmez."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0026",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "**23 Nisan 1920’de TBMM’nin ilk toplantısına en yaşlı üye sıfatıyla başkanlık eden kişi aşağıdakilerden hangisidir?**",
"options": {
"A": "Celalettin Arif Bey",
"B": "Mustafa Kemal Paşa",
"C": "Rauf Bey",
"D": "Şerif Bey",
"E": "Fevzi Paşa"
},
"correct": "D",
"explanation": "Şerif Bey, Sinop milletvekili olarak ilk toplantıyı geçici başkan sıfatıyla yönetti. Mustafa Kemal Paşa ertesi gün seçimle meclis başkanlığına geldi."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0027",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "**Mustafa Kemal Paşa, TBMM başkanlığına aşağıdaki tarihlerden hangisinde seçilmiştir?**",
"options": {
"A": "23 Nisan 1920",
"B": "24 Nisan 1920",
"C": "25 Nisan 1920",
"D": "2 Mayıs 1920",
"E": "3 Mayıs 1920"
},
"correct": "B",
"explanation": "Meclisin açılması 23 Nisan, Mustafa Kemal Paşa’nın meclis başkanı seçilmesi 24 Nisan 1920’dir. Açılış töreniyle başkanlık seçimi farklı günlerde gerçekleşmiştir."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0028",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "**TBMM’nin açılışından önce cuma namazının kılındığı cami aşağıdakilerden hangisidir?**",
"options": {
"A": "Hacı Bayram-ı Veli",
"B": "Sultan Ahmet",
"C": "Hacı Bektaş-ı Veli",
"D": "Ulu Cami",
"E": "Selimiye"
},
"correct": "A",
"explanation": "23 Nisan 1920’de Ankara’daki Hacı Bayram-ı Veli Camii’nde cuma namazı kılındıktan sonra meclis binasına gidildi. Bu tören, ilk toplantının açılış hazırlıkları içindedir."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0029",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "**TBMM’nin 24 Nisan 1920’de kabul ettiği ilk kanun aşağıdakilerden hangisidir?**",
"options": {
"A": "Hıyanet-i Vataniye Kanunu",
"B": "Teşkilat-ı Esasiye Kanunu",
"C": "Başkomutanlık Kanunu",
"D": "Firariler Hakkında Kanun",
"E": "Ağnam Resmi Kanunu"
},
"correct": "E",
"explanation": "İlk kanun, koyun ve keçilerden alınan vergiyle ilgili Ağnam Resmi Kanunu’dur. Hıyanet-i Vataniye Kanunu 29 Nisan 1920’de, Teşkilat-ı Esasiye Kanunu 20 Ocak 1921’de kabul edildi."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0030",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "**TBMM açılırken kullanılan ve bugün Kurtuluş Savaşı Müzesi olarak hizmet veren yapı aşağıdakilerden hangisidir?**",
"options": {
"A": "İkinci Meclis binası",
"B": "Ankara Ziraat Mektebi",
"C": "Birinci Meclis binası",
"D": "Ankara Palas binası",
"E": "Ankara istasyon binası"
},
"correct": "C",
"explanation": "TBMM 23 Nisan 1920’de Birinci Meclis binasında açıldı. Ziraat Mektebi, Mustafa Kemal Paşa’nın meclis açılmadan önce çalıştığı merkezdi; meclisin toplantı binası değildi."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0031",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "**24 Nisan 1920’deki yönetim esaslarına göre meclisten seçilen yürütme heyetine kim başkanlık edecektir?**",
"options": {
"A": "Padişah vekili",
"B": "İçişleri vekili",
"C": "Meclis başkanı",
"D": "En yaşlı milletvekili",
"E": "Genelkurmay başkanı"
},
"correct": "C",
"explanation": "Yönetim esaslarında meclis başkanının yürütme heyetinin de başkanı olması benimsendi. Böylece yürütmenin yönetimi meclisten doğan başkanlıkla ilişkilendirildi."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0032",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "Bir meclis kanunları kendisi yapmakta, bu kanunların uygulanmasını da kendi içinden seçtiği bir heyet aracılığıyla sağlamaktadır.\n\n**Bu yapının dayandığı yetki düzeni aşağıdakilerden hangisidir?**",
"options": {
"A": "Güçler birliği",
"B": "Güçler ayrılığı",
"C": "Çift meclislilik",
"D": "Yerinden yönetim",
"E": "Yargı birliği"
},
"correct": "A",
"explanation": "Kanun yapma ve uygulama yetkilerinin aynı mecliste toplanması, yasama-yürütme açısından güçler birliğidir. Çift meclislilik ise yasama organının iki kanattan oluşmasıyla ilgilidir."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0033",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "**TBMM’nin kabul ettiği kararların kamu görevlileri aracılığıyla uygulanması, öncelikle hangi devlet işlevinin kapsamındadır?**",
"options": {
"A": "Yasama",
"B": "Yargı",
"C": "Kurucu iktidar",
"D": "Anayasa denetimi",
"E": "Yürütme"
},
"correct": "E",
"explanation": "Alınan kararları uygulamak ve kamu hizmetlerini yürütmek yürütme işlevine girer. Kanunu kabul etmek yasama, hukuki uyuşmazlıkları karara bağlamak ise yargı işleviyle ilgilidir."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0034",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "**Dönemin meclis kayıtlarında milletvekillerinin seçim belgeleri için kullanılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?**",
"options": {
"A": "Takrir",
"B": "Mazbata",
"C": "Tamim",
"D": "Nizamname",
"E": "Mütareke"
},
"correct": "B",
"explanation": "Mazbata bu bağlamda milletvekilliği seçimini belgeleyen evraktır. Takrir önergeyi, tamim genelgeyi, nizamname düzenleyici kuralları, mütareke ateşkesi ifade eder."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0035",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "**24 Nisan 1920’deki yönetim anlayışında hükûmetin meclis içinden oluşturulması ve meclise bağlı çalışması aşağıdaki sistemlerden hangisinin temel özelliğidir?**",
"options": {
"A": "Başkanlık sistemi",
"B": "Yarı başkanlık",
"C": "Mutlak monarşi",
"D": "Meclis hükûmeti",
"E": "Meşruti monarşi"
},
"correct": "D",
"explanation": "Meclis hükûmeti sisteminde yürütme, meclisin içinden doğar ve onun adına çalışır. Meclis üzerinde bağımsız bir yürütme otoritesi oluşturulması bu düzenin temel mantığına uymaz."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0036",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "24 Nisan 1920’de kabul edilen esaslarda padişah vekilliği oluşturulması reddedilmiş, yönetim mecliste beliren millî iradeye dayandırılmıştır.\n\n**Bu iki düzenleme birlikte değerlendirildiğinde yönetim yetkisinin kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?**",
"options": {
"A": "Hanedanın veraseti",
"B": "Milletin temsili",
"C": "İstanbul’un onayı",
"D": "İtilaf devletleri",
"E": "Dinî makamlar"
},
"correct": "B",
"explanation": "Her iki düzenleme de yönetimin hanedan adına değil mecliste temsil edilen millet adına kurulmasına işaret eder. Dış güçlerin veya İstanbul’daki yönetimin onayı esas alınmamıştır."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0037",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "Padişah ve halifenin gelecekteki konumunun meclisin belirleyeceği yasal esaslara göre düzenlenmesi kabul edilmiştir.\n\n**Bu düzenlemeden aşağıdaki sonuçlardan hangisine ulaşılabilir?**",
"options": {
"A": "Saltanatın hemen kaldırıldığına",
"B": "Halifeliğin hemen kaldırıldığına",
"C": "Padişahın veto yetkisine",
"D": "Cumhuriyetin ilan edildiğine",
"E": "Meclisin belirleyici yetkisine"
},
"correct": "E",
"explanation": "Bu makamların gelecekteki konumunu belirleme yetkisi meclise bırakılmıştır. Düzenleme, saltanatın veya halifeliğin 24 Nisan’da kaldırıldığını ya da cumhuriyetin ilan edildiğini göstermez."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0038",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "24 Nisan 1920’de hükûmet kurulmasının gerekli olduğu benimsenmiş; yürütme işleri için meclisin içinden bir heyet seçilmesi öngörülmüştür.\n\n**Bu düzenleme meclisin aşağıdaki niteliklerden hangisini taşıdığını gösterir?**",
"options": {
"A": "Yalnızca danışmanlık yapmasını",
"B": "Padişaha vekâlet etmesini",
"C": "Yönetim sorumluluğu üstlenmesini",
"D": "Sadece barışı görüşmesini",
"E": "Yerel temsilcilikle sınırlanmasını"
},
"correct": "C",
"explanation": "Meclis yalnızca görüş bildirmekle yetinmeyip ülkenin yönetimini ve kararların uygulanmasını üstlenmiştir. Bu nedenle danışma kurulu veya yerel meclis olarak değerlendirilemez."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0039",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "TBMM’nin ilk kanunu, mevcut bir hayvan vergisinin uygulanmasına ilişkin düzenleme içermektedir.\n\n**Bu kanunun konusundan aşağıdakilerden hangisi doğrudan çıkarılabilir?**",
"options": {
"A": "Mali düzenleme yapıldığı",
"B": "Yeni alfabenin benimsendiği",
"C": "Saltanatın kaldırıldığı",
"D": "Eğitimin birleştirildiği",
"E": "Toprak reformu uygulandığı"
},
"correct": "A",
"explanation": "Ağnam Resmi Kanunu’nun konusu vergi olduğundan doğrudan mali düzenleme yapıldığı sonucuna ulaşılır. Kanunun içeriği diğer seçeneklerdeki gelişmelere kanıt oluşturmaz."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0040",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "**24 Nisan 1920’de hükûmet kurulmasının gerekli görülmesinin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?**",
"options": {
"A": "Meclisin temsilini kaldırmak",
"B": "Padişahın yetkisini artırmak",
"C": "Seçimleri tamamen durdurmak",
"D": "Kararların uygulanmasını sağlamak",
"E": "Yasama çalışmalarını sonlandırmak"
},
"correct": "D",
"explanation": "Kamu hizmetlerini ve mücadeleyi yönetmek, gelirleri toplamak ve kararları uygulamak için yürütme organı gerekliydi. Hükûmet oluşturmak meclisin yasama veya temsil işlevini kaldırma amacı taşımıyordu."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0041",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "**Geçici olarak dahi padişah vekilliği oluşturulmasının uygun görülmemesi, öncelikle aşağıdaki yönetim dayanaklarından hangisini reddetmektedir?**",
"options": {
"A": "Hanedan adına yetki",
"B": "Meclis adına görev",
"C": "Seçimle kazanılan temsil",
"D": "Millî iradeye bağlılık",
"E": "Meclise karşı sorumluluk"
},
"correct": "A",
"explanation": "Padişah vekili, yetkisini padişah adına kullanırdı. Bu makamın reddi, yeni yönetimin yetki kaynağının hanedan değil mecliste temsil edilen millet olması anlayışıyla uyumludur."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0042",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "**Hükûmet işlerini yürütecek heyetin meclis içinden seçilmesi, aşağıdakilerden hangisini sağlamaya yöneliktir?**",
"options": {
"A": "Hanedanın veraset hakkını",
"B": "Yabancı devletlerin denetimini",
"C": "Yasamanın hükûmete bağlılığını",
"D": "Yürütmenin meclise bağlılığını",
"E": "Meclisin görevden uzaklaşmasını"
},
"correct": "D",
"explanation": "Heyetin meclisten seçilmesi, yürütmenin meclis adına çalışmasını sağlar. Bu düzenleme yasama organının yürütmeye bağlanması değil, yürütmenin meclisten doğması anlamına gelir."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0043",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "İlk toplantı en yaşlı üye tarafından yönetilmiş, ertesi gün meclis başkanı seçimle belirlenmiştir.\n\n**Bu iki başkanlık arasındaki temel farklılık aşağıdakilerden hangisidir?**",
"options": {
"A": "Milletvekilliği statüsü",
"B": "Görevlendirme dayanağı",
"C": "Meclisin toplantı yeri",
"D": "Devletin savaş durumu",
"E": "Seçim çevresi büyüklüğü"
},
"correct": "B",
"explanation": "Geçici başkanlık en yaşlı üye olma esasına, seçilmiş başkanlık meclisin oyuna dayanır. Her ikisi de milletvekilleri arasından görev üstlendiğinden fark milletvekilliği statüsü değildir."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0044",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "Meclisin yetkisini milletin temsilinden alması ile yasama ve yürütmeyi bünyesinde toplaması farklı yönetim özellikleridir.\n\n**Bu özelliklerin karşılığı sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?**",
"options": {
"A": "Güçler birliği-Millî egemenlik",
"B": "Millî bağımsızlık-Güçler ayrılığı",
"C": "Güçler ayrılığı-Meşruti yönetim",
"D": "Meşruti yönetim-Millî bağımsızlık",
"E": "Millî egemenlik-Güçler birliği"
},
"correct": "E",
"explanation": "Millî egemenlik, yetkinin millet kaynaklı olmasını; güçler birliği, devlet yetkilerinin aynı organda toplanmasını anlatır. Yetkinin kaynağıyla yetkilerin örgütlenme biçimi birbirinden ayrılmalıdır."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0045",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "24 Nisan’da geçici bir hükûmet başkanı veya padişah vekili belirlemek uygun görülmemiş; 25 Nisan’da ise Muvakkat İcra Encümeni oluşturulmuştur.\n\n**Bu iki gelişme arasındaki ayrım aşağıdakilerden hangisidir?**",
"options": {
"A": "Yasama görevi-Yargı görevi",
"B": "Seçilmiş mebus-Atanmış mebus",
"C": "Hanedan vekilliği-Meclise bağlılık",
"D": "Millî temsil-Yabancı denetim",
"E": "Sivil yönetim-Askerî yönetim"
},
"correct": "C",
"explanation": "Reddedilen padişah vekilliği hanedan adına yetki kullanımını çağrıştırırken geçici icra encümeni meclise bağlı bir yürütme düzenlemesidir. Geçici başkanlığın reddi, bütün geçici heyetlerin reddedilmesi değildir."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0046",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "I. Mustafa Kemal Paşa’nın meclis başkanı seçilmesi\nII. TBMM’nin açılması\nIII. Muvakkat İcra Encümeni’nin oluşturulması\n\n**Bu gelişmelerin kronolojik sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?**",
"options": {
"A": "I-II-III",
"B": "II-III-I",
"C": "II-I-III",
"D": "III-I-II",
"E": "I-III-II"
},
"correct": "C",
"explanation": "Açılış 23 Nisan, başkanlık seçimi 24 Nisan ve geçici icra encümeninin oluşturulması 25 Nisan 1920’dedir. Doğru sıra II-I-III’tür."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0047",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "I. İcra vekillerinin seçimine ilişkin kanun\nII. Muvakkat İcra Encümeni’nin oluşturulması\nIII. İlk İcra Vekilleri Heyeti’nin oluşturulması\n\n**Bu gelişmelerin kronolojik sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?**",
"options": {
"A": "I-III-II",
"B": "III-II-I",
"C": "II-III-I",
"D": "I-II-III",
"E": "II-I-III"
},
"correct": "E",
"explanation": "Geçici icra encümeni 25 Nisan, icra vekillerinin seçimi hakkındaki kanun 2 Mayıs ve ilk İcra Vekilleri Heyeti 3 Mayıs 1920 tarihlidir. Geçici düzenleme, kalıcı heyetin seçiminden önce gelir."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0048",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "I. Ağnam Resmi Kanunu\nII. Hıyanet-i Vataniye Kanunu\nIII. İcra vekillerinin seçimine ilişkin kanun\n\n**Bu kanunların kabul sırası aşağıdakilerden hangisidir?**",
"options": {
"A": "I-II-III",
"B": "II-I-III",
"C": "I-III-II",
"D": "III-I-II",
"E": "II-III-I"
},
"correct": "A",
"explanation": "Ağnam Resmi Kanunu 24 Nisan, Hıyanet-i Vataniye Kanunu 29 Nisan, icra vekillerinin seçimine ilişkin kanun 2 Mayıs 1920’de kabul edildi. İlk kanunla diğer erken dönem kanunları karıştırılmamalıdır."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0049",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "**TBMM’nin açılış dönemindeki milletvekilleriyle ilgili aşağıdaki kişi-seçim çevresi eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?**",
"options": {
"A": "Şerif Bey-Ankara",
"B": "Şerif Bey-Erzurum",
"C": "Şerif Bey-Sivas",
"D": "Şerif Bey-Sinop",
"E": "Şerif Bey-İstanbul"
},
"correct": "D",
"explanation": "Şerif Bey, TBMM’ye Sinop milletvekili olarak katıldı. Ankara’daki ilk toplantıya en yaşlı üye sıfatıyla başkanlık etmesi, Ankara milletvekili olduğu anlamına gelmez."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0050",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "**TBMM’nin ilk kanunuyla ilgili aşağıdaki kanun-konu eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?**",
"options": {
"A": "Ağnam Resmi-Asker kaçakları",
"B": "Ağnam Resmi-Hayvan vergisi",
"C": "Ağnam Resmi-Anayasal düzen",
"D": "Ağnam Resmi-Meclise isyan",
"E": "Ağnam Resmi-Başkomutanlık yetkisi"
},
"correct": "B",
"explanation": "Ağnam resmi koyun ve keçilerden alınan vergiyle ilgilidir. Asker kaçakları, meclise isyan, anayasa ve başkomutanlık başka kanunların konularıdır."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0051",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "**24 Nisan 1920’de kabul edilen esaslarla ilgili aşağıdaki düzenleme-kavram eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?**",
"options": {
"A": "Meclisin üstünlüğü-Mutlak monarşi",
"B": "Yasama-yürütme birleşmesi-Güçler birliği",
"C": "Padişah vekilliğinin reddi-Veraset",
"D": "Millî iradenin temsili-Teokrasi",
"E": "Heyetin meclisten seçimi-Düalizm"
},
"correct": "B",
"explanation": "Yasama ve yürütme yetkilerinin mecliste toplanması güçler birliğidir. Meclisin üstünlüğü veya millî irade, hanedan egemenliği ve dinî otoriteyle özdeşleştirilemez."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0052",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "24 Nisan 1920’de kabul edilen yönetim esaslarında;\n\nI. yasama ve yürütmenin mecliste toplanması,\nII. meclisin üzerinde padişah vekilliği kurulması,\nIII. hükûmet heyetinin meclisten seçilmesi\n\n**düzenlemelerinden hangilerine yer verilmiştir?**",
"options": {
"A": "I ve III",
"B": "Yalnız I",
"C": "Yalnız II",
"D": "I ve II",
"E": "II ve III"
},
"correct": "A",
"explanation": "Yasama-yürütme birliği ve heyetin meclisten seçilmesi kabul edildi. Padişah vekilliği ise uygun görülmediğinden II, kabul edilen esaslar arasında değildir."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0053",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "24 Nisan 1920’de padişah ve halifenin gelecekteki konumunun meclisin belirleyeceği esaslara bağlanması;\n\nI. meclisin belirleyiciliği,\nII. saltanatın aynı gün kaldırılması,\nIII. bu makamların geleceğinin düzenlenmesi\n\n**durumlarından hangileriyle ilişkilidir?**",
"options": {
"A": "Yalnız I",
"B": "Yalnız II",
"C": "I ve II",
"D": "II ve III",
"E": "I ve III"
},
"correct": "E",
"explanation": "Düzenleme meclisin belirleyiciliğini ve makamların gelecekteki durumunun ele alınmasını ifade eder. Saltanat 1 Kasım 1922’de kaldırıldığı için II bu kararla özdeşleştirilemez."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0054",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "**TBMM’nin açılışı ve ilk günleriyle ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?**",
"options": {
"A": "Şerif Bey geçici başkandı.",
"B": "Mustafa Kemal başkan seçildi.",
"C": "Yürütme heyeti öngörüldü.",
"D": "Ağnam vergisi ilk oluşturuldu.",
"E": "Meclisin üstünlüğü benimsendi."
},
"correct": "D",
"explanation": "Ağnam vergisi Osmanlı döneminde de vardı. TBMM’nin ilk kanununun bu vergiyle ilgili olması, verginin ilk kez TBMM tarafından oluşturulduğu anlamına gelmez. Diğer seçenekler açılış ve ilk kararlarla uyumludur."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0055",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "**24 Nisan 1920’de benimsenen esaslardan aşağıdaki sonuçlardan hangisi çıkarılamaz?**",
"options": {
"A": "Meclis üstün organ sayılmıştır.",
"B": "Yürütme meclisten doğacaktır.",
"C": "Cumhuriyet resmen ilan edilmiştir.",
"D": "Hükûmet kurulması gerekli görülmüştür.",
"E": "Padişah vekilliği reddedilmiştir."
},
"correct": "C",
"explanation": "Millî iradeye dayalı yönetim esasları cumhuriyete uzanan kurumsal zemini oluşturdu; ancak resmî cumhuriyet ilanı 29 Ekim 1923’tedir. Diğer seçenekler 24 Nisan düzenlemelerinin kapsamındadır."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0056",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "**I. TBMM’de Mustafa Kemal Paşa’nın öncülüğünde 10 Mayıs 1921’de oluşturulan siyasi grup aşağıdakilerden hangisidir?**",
"options": {
"A": "İkinci Grup",
"B": "Halk Zümresi",
"C": "Müdafaa-i Hukuk Grubu",
"D": "Tesânüt Grubu",
"E": "İstiklâl Grubu"
},
"correct": "C",
"explanation": "Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Grubu 10 Mayıs 1921’de kuruldu. Daha sonra Birinci Grup olarak anılan bu oluşum, meclis çalışmalarını düzenleme ve bağımsızlık hedefi doğrultusunda ortak hareket etme amacı taşıyordu."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0057",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "**5 Ağustos 1921 tarihli Başkomutanlık Kanunu’nda Mustafa Kemal Paşa’ya verilen yetkinin ilk süre sınırı aşağıdakilerden hangisidir?**",
"options": {
"A": "Bir ay",
"B": "Altı ay",
"C": "Bir yıl",
"D": "İki yıl",
"E": "Üç ay"
},
"correct": "E",
"explanation": "Başlangıçta başkomutanlık unvanı ve ilgili yetki üç ayla sınırlandı. Sonraki uzatmalar ilk kanundaki süreyi değiştiren ayrı düzenlemelerdir; yetki baştan süresiz verilmemiştir."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0058",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "**I. TBMM’de 1 Nisan 1923’te alınan karar aşağıdakilerden hangisidir?**",
"options": {
"A": "Seçimlerin yenilenmesi",
"B": "Saltanatın kaldırılması",
"C": "Lozan’ın kabulü",
"D": "Cumhuriyetin ilanı",
"E": "Halifeliğin kaldırılması"
},
"correct": "A",
"explanation": "1 Nisan 1923’te seçimlerin yenilenmesine karar verildi. I. TBMM son toplantısını 16 Nisan’da yaptı; II. TBMM ise 11 Ağustos 1923’te çalışmalarına başladı."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0059",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "Bir meclis, devletin temel organlarını ve bu organların yetkilerini yeni bir anayasa ile düzenlemektedir.\n\n**Bu faaliyet meclisin aşağıdaki niteliklerinden hangisinin doğrudan göstergesidir?**",
"options": {
"A": "Denetleyici",
"B": "Kurucu",
"C": "Danışma niteliği",
"D": "Yerel temsil",
"E": "Bütçe denetimi"
},
"correct": "B",
"explanation": "Temel devlet düzeninin anayasa aracılığıyla oluşturulması kuruculukla ilgilidir. Hükûmetin çalışmalarını izlemek veya bütçeyi denetlemek tek başına kurucu faaliyet sayılmaz."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0060",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "Bir meclis, mevcut siyasi merkezin onayını aramadan ülkenin yönetimine el koymakta ve eski egemenlik düzeninin dışında yeni bir otorite oluşturmaktadır.\n\n**Bu durum aşağıdaki tarihsel nitelendirmelerden hangisiyle açıklanır?**",
"options": {
"A": "Meşruti",
"B": "Federal",
"C": "Yerel",
"D": "İhtilalci",
"E": "Danışmacı"
},
"correct": "D",
"explanation": "Eski siyasi otoriteyi aşarak bağımsız bir yönetim merkezi oluşturma, ihtilalci nitelikle açıklanır. Kavram, yalnızca kanun değişikliği yapılmasını değil siyasi otorite düzenindeki dönüşümü anlatır."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0061",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "**I. TBMM için kullanılan “olağanüstü yetkili” nitelemesi öncelikle aşağıdakilerden hangisini ifade eder?**",
"options": {
"A": "Bütün üyelerin atanmasını",
"B": "Her kararın değişmezliğini",
"C": "Yalnızca askerî temsilciliği",
"D": "Krizde geniş yetki kullanımını",
"E": "Hanedan onayına bağlılığı"
},
"correct": "D",
"explanation": "Olağanüstü yetkililik, işgal ve savaş koşullarında yönetimin sürdürülebilmesi için geniş yetkiler kullanılmasını anlatır. Üyelerin atanmış olması veya kararların değiştirilememesi anlamına gelmez."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0062",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "I. TBMM’de anayasa hazırlanması, ordunun ihtiyaçlarına yönelik düzenlemeler yapılması ve hükûmetin denetlenmesi birlikte yürütülmüştür.\n\n**Bu faaliyetler meclisin aşağıdakilerden hangisiyle sınırlandırılamayacağını gösterir?**",
"options": {
"A": "Yalnızca barış görüşmeleriyle",
"B": "Devlet düzenini oluşturmakla",
"C": "Askerî kaynakları düzenlemekle",
"D": "Hükûmet üzerinde denetimle",
"E": "Ülke yönetimini üstlenmekle"
},
"correct": "A",
"explanation": "Anayasa, askerî kaynaklar ve hükûmet denetimiyle ilgili faaliyetler, meclisin yalnızca barış görüşmeleri yapan bir heyet olmadığını gösterir. Diğer seçenekler verilen faaliyetlerin kapsamıyla uyumludur."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0063",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "Bir milletvekili, savaşın kazanılması hedefini desteklemekle birlikte başkomutana verilen yetkinin kapsamını eleştirmektedir.\n\n**Bu tutumdan aşağıdaki sonuçlardan hangisine ulaşılabilir?**",
"options": {
"A": "Bağımsızlığın bütünüyle reddedildiğine",
"B": "İşgalin desteklendiğine",
"C": "Amaçla yöntemin ayrıldığına",
"D": "Meclisin yetkisiz görüldüğüne",
"E": "Saltanatın kaldırıldığına"
},
"correct": "C",
"explanation": "Bağımsızlık hedefini desteklemek, bu hedef için kullanılan her yönetim yöntemini onaylamayı gerektirmez. Verilen eleştiri, amaçtan çok yetkinin kapsamına yöneliktir."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0064",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "I. TBMM’de bazı milletvekilleri yürütmenin güçlendirilmesini savunurken bazıları yetkilerin meclisten uzaklaşmaması gerektiğini vurgulamıştır.\n\n**Bu görüş ayrılığı öncelikle aşağıdakilerle ilgilidir?**",
"options": {
"A": "Millî sınırlarla",
"B": "Yetki dağılımıyla",
"C": "Seçim çevreleriyle",
"D": "Vergi matrahıyla",
"E": "Ulaşım güzergâhlarıyla"
},
"correct": "B",
"explanation": "Tartışma, yürütmenin kullanacağı yetkilerle meclisin belirleyiciliği arasındaki ilişkiye dairdir. Ülke sınırları veya vergi miktarları hakkında bilgi verilmemektedir."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0065",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "I. TBMM’de milletvekili olan Osman Nuri Özpay, Konya İstiklal Mahkemesinde başkanlık da yapmıştır.\n\n**Bu bilgi aşağıdakilerden hangisine doğrudan örnek oluşturur?**",
"options": {
"A": "Mahkemelerin hükûmeti seçmesine",
"B": "Yargının saltanata bağlanmasına",
"C": "Milletvekilliğinin sona ermesine",
"D": "Meclisin temsilden vazgeçmesine",
"E": "Milletvekilinin yargısal görevine"
},
"correct": "E",
"explanation": "Bir milletvekilinin mahkeme başkanlığı yapması, meclis üyelerinin yargısal görev de üstlenebildiğini gösterir. Bu örnek, bütün davaların doğrudan meclis genel kurulunda görüldüğü biçiminde genellenemez."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0066",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "1921 Anayasası’nda millet kaynaklı egemenlik benimsenirken yasama ve yürütme yetkilerinin TBMM’de toplandığı düzenlenmiştir.\n\n**Bu bilgiler aşağıdaki sonuçlardan hangisini destekler?**",
"options": {
"A": "Hanedan merkezli yönetimi",
"B": "İki meclisli yasamayı",
"C": "Özerk yürütme üstünlüğünü",
"D": "Padişahın anayasa vetosunu",
"E": "Meclis merkezli yönetimi"
},
"correct": "E",
"explanation": "Egemenliğin millet kaynaklı olması ve yasama-yürütmenin TBMM’de toplanması, meclis merkezli bir yönetimi destekler. Verilen bilgiler iki meclisliliğe veya padişahın veto hakkına kanıt değildir."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0067",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "**Savaş sırasında TBMM’nin askerî kaynakları, mali tedbirleri ve yürütme faaliyetlerini ortak bir merkezden yönlendirmesi hangi ihtiyaca cevap vermiştir?**",
"options": {
"A": "Yerel otoritelerin bağımsızlığı",
"B": "Hızlı ve eşgüdümlü yönetim",
"C": "Hanedan yetkisinin genişlemesi",
"D": "Yasamanın tamamen durdurulması",
"E": "Yabancı denetiminin kurulması"
},
"correct": "B",
"explanation": "Savaşta birbirine bağlı askerî, mali ve idari kararların uyum içinde uygulanması gerekiyordu. Ortak merkez, kaynakların ve yönetimin eşgüdümünü kolaylaştırma amacı taşıyordu."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0068",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "**I. TBMM’de Müdafaa-i Hukuk Grubu’nun oluşturulmasında aşağıdaki amaçlardan hangisi etkili olmuştur?**",
"options": {
"A": "Bütün görüşleri yasaklamak",
"B": "Milletvekilliğini atamaya dönüştürmek",
"C": "İstanbul’a yönetimi devretmek",
"D": "Meclis çalışmalarını düzenlemek",
"E": "Seçimleri süresiz kaldırmak"
},
"correct": "D",
"explanation": "Grubun oluşturulması, meclis çalışmalarında ortak tutum geliştirme ve karar almayı daha düzenli hâle getirme amacı taşıyordu. Siyasi grubun varlığı bütün görüşlerin yasaklandığını göstermez."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0069",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "Başkomutanlık yetkisi kanunla ve başlangıçta üç ay süreyle verilmiş; devamı için mecliste yeniden karar alınmıştır.\n\n**Sürenin yeniden meclis kararına bağlanması aşağıdakilerden hangisini korumaya yöneliktir?**",
"options": {
"A": "Meclisin yetki üzerindeki denetimini",
"B": "Başkomutanın hanedan bağlılığını",
"C": "Yabancı devletlerin onayını",
"D": "Kanunun tartışılamazlığını",
"E": "Meclisin tümüyle yetkisizliğini"
},
"correct": "A",
"explanation": "Süre sınırı ve uzatma kararları, meclisin verdiği yetkinin devamı üzerinde söz sahibi olmasını sağlar. Yetki kullanımının kaynağı meclis olduğu için düzenleme dış onaya veya hanedana dayanmaz."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0070",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "Bir tarihçi, I. TBMM’nin İstanbul’dan bağımsız otorite oluşturmasını ihtilalci; yeni anayasal düzen hazırlamasını kurucu niteliğinin göstergesi saymaktadır.\n\n**Bu değerlendirmede iki nitelik arasındaki ayrım aşağıdakilerden hangisidir?**",
"options": {
"A": "Yasama faaliyeti-Vergi toplama",
"B": "Millî temsil-Yerel temsil",
"C": "Otorite dönüşümü-Düzen oluşturma",
"D": "Askerî harekât-Barış görüşmesi",
"E": "Seçim yapma-Mebus denetimi"
},
"correct": "C",
"explanation": "İhtilalcilik mevcut siyasi otorite düzeninin aşılmasını, kuruculuk yeni devlet düzeninin oluşturulmasını anlatır. Aynı meclis bu iki niteliği birlikte taşıyabilir."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0071",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "Birinci ve İkinci gruplar, meclis yetkileri ile yürütme uygulamalarına farklı yaklaşımlar göstermiştir.\n\n**Bu farklılık aşağıdaki durumlardan hangisiyle birlikte bulunabilir?**",
"options": {
"A": "Bütün kararlarda oybirliğiyle",
"B": "Ortak bağımsızlık hedefiyle",
"C": "Görüş ayrılığının yokluğuyla",
"D": "Tek düşünce zorunluluğuyla",
"E": "Tartışmanın tümüyle yasaklanmasıyla"
},
"correct": "B",
"explanation": "Bağımsızlık gibi ortak bir hedef, yetkilerin kullanımı konusunda farklı görüşleri ortadan kaldırmaz. Grupların farklı yaklaşımları oybirliği veya düşünce birliği bulunduğunu göstermez."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0072",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "**I. ve II. TBMM dönemleri karşılaştırıldığında aşağıdaki gelişmelerden hangisi II. TBMM döneminde gerçekleşmiştir?**",
"options": {
"A": "1921 Anayasası’nın kabulü",
"B": "Başkomutanlık Kanunu’nun kabulü",
"C": "Lozan Antlaşması’nın onaylanması",
"D": "Saltanatın kaldırılması",
"E": "Büyük Taarruz’un gerçekleştirilmesi"
},
"correct": "C",
"explanation": "Lozan Antlaşması 23 Ağustos 1923’te II. TBMM tarafından onaylandı. 1921 Anayasası, Başkomutanlık Kanunu, saltanatın kaldırılması ve Büyük Taarruz I. TBMM dönemindedir."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0073",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "I. Müdafaa-i Hukuk Grubu’nun kurulması\nII. 1921 Anayasası’nın kabulü\nIII. Başkomutanlık Kanunu’nun kabulü\n\n**Bu gelişmelerin kronolojik sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?**",
"options": {
"A": "I-II-III",
"B": "III-I-II",
"C": "II-III-I",
"D": "II-I-III",
"E": "I-III-II"
},
"correct": "D",
"explanation": "1921 Anayasası 20 Ocak, Müdafaa-i Hukuk Grubu 10 Mayıs, Başkomutanlık Kanunu 5 Ağustos 1921 tarihlidir. Bu nedenle sıralama II-I-III’tür."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0074",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "I. II. TBMM’nin çalışmalarına başlaması\nII. Seçimlerin yenilenmesi kararı\nIII. I. TBMM’nin son toplantısı\n\n**Bu gelişmelerin kronolojik sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?**",
"options": {
"A": "I-II-III",
"B": "III-II-I",
"C": "II-I-III",
"D": "III-I-II",
"E": "II-III-I"
},
"correct": "E",
"explanation": "Seçimlerin yenilenmesi kararı 1 Nisan, I. TBMM’nin son toplantısı 16 Nisan, II. TBMM’nin açılışı 11 Ağustos 1923’tür. Seçim kararıyla son toplantı aynı tarih değildir."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0075",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "**I. TBMM dönemine ilişkin aşağıdaki düzenleme-sonuç eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?**",
"options": {
"A": "Saltanatın kaldırılması-Hanedan egemenliğinin sonlandırılması",
"B": "1921 Anayasası-Cumhuriyetin ilanı",
"C": "Başkomutanlık Kanunu-Meclisin feshi",
"D": "Seçimlerin yenilenmesi-Halifeliğin kaldırılması",
"E": "Müdafaa-i Hukuk Grubu-Saltanatın güçlendirilmesi"
},
"correct": "A",
"explanation": "1 Kasım 1922’de saltanatın kaldırılması hanedana dayanan siyasi egemenliğin sonlandırılmasıdır. Halifelik aynı gün kaldırılmadı; cumhuriyet ise 1921 Anayasası’nın ilk kabulünde değil, 1923’te ilan edildi."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0076",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "**I. TBMM’nin kullandığı yetkilerle ilgili aşağıdaki uygulama-faaliyet eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?**",
"options": {
"A": "Başkomutanlık Kanunu-Askerî yetkilendirme",
"B": "Müdafaa-i Hukuk Grubu-Yargılama",
"C": "İstiklal Mahkemesi-Bakan seçimi",
"D": "Seçimlerin yenilenmesi-Ateşkes",
"E": "Saltanatın kaldırılması-Vergilendirme"
},
"correct": "A",
"explanation": "Başkomutanlık Kanunu, Mustafa Kemal Paşa’ya askerî görevi ve ordunun güçlendirilmesiyle ilgili meclis yetkilerini kullanma imkânı verdi. Diğer eşleştirmelerde uygulamaların gerçek işlevleri karıştırılmıştır."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0077",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "**I. TBMM’deki siyasi oluşumlara ilişkin aşağıdaki grup-nitelik eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?**",
"options": {
"A": "Birinci Grup-İstanbul hükûmeti",
"B": "İkinci Grup-Yabancı temsilcilik",
"C": "Halk Zümresi-Saltanat makamı",
"D": "İkinci Grup-Meclis içi muhalefet",
"E": "İstiklâl Grubu-Barış heyeti"
},
"correct": "D",
"explanation": "İkinci Grup, I. TBMM içindeki muhalefet oluşumuydu. Meclisin yetkileri ve yürütme uygulamaları konusunda eleştiriler geliştirdi; ayrı bir yabancı temsilcilik veya hükûmet değildi."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0078",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "I. TBMM’nin olağanüstü yetkilerinin değerlendirilmesinde;\n\nI. Başkomutanlık yetkisinin kanunla verilmesi,\nII. verilen yetkinin başlangıçta süreyle sınırlanması,\nIII. bütün kararların tartışmasız alınması\n\n**bilgilerinden hangileri yetki kullanımının düzenlemeye bağlandığını gösterir?**",
"options": {
"A": "Yalnız I",
"B": "Yalnız III",
"C": "I ve III",
"D": "II ve III",
"E": "I ve II"
},
"correct": "E",
"explanation": "Kanunla yetkilendirme ve süre sınırı, yetkinin kapsamının düzenlenmesine örnektir. Bütün kararların tartışmasız alınması hem bu sonuca kanıt değildir hem de I. TBMM’deki tartışma ve muhalefetle bağdaşmaz."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0079",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "I. TBMM’nin millî niteliği;\n\nI. farklı görüşlerin bulunması,\nII. bağımsızlık hedefinde birleşilmesi,\nIII. millet adına yönetim oluşturulması\n\n**durumlarından hangileriyle doğrudan desteklenir?**",
"options": {
"A": "Yalnız I",
"B": "II ve III",
"C": "Yalnız II",
"D": "I ve II",
"E": "I ve III"
},
"correct": "B",
"explanation": "Ortak bağımsızlık hedefi ve millet adına yönetim, millî niteliği doğrudan destekler. Farklı görüşlerin bulunması düşünce çeşitliliğini gösterir; tek başına millî niteliğin kanıtı değildir."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0080",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "**I. TBMM’nin özellikleriyle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?**",
"options": {
"A": "Anayasa, kuruculuğun göstergesidir.",
"B": "Savaş, geniş yetkileri gerektirmiştir.",
"C": "Muhalefet, bağımsızlık karşıtlığıdır.",
"D": "Gruplar, görüş çeşitliliğini yansıtır.",
"E": "Yetki, meclis kaynaklıdır."
},
"correct": "C",
"explanation": "Yönetim uygulamalarına veya yetki kapsamına muhalefet etmek, bağımsızlığa karşı olmakla özdeş değildir. I. TBMM’de ortak mücadele amacıyla farklı siyasi ve hukuki görüşler birlikte bulunmuştur."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0081",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "Bir ülkede vatandaşlar, kanunların her birini doğrudan oylamak yerine seçtikleri milletvekilleri aracılığıyla yönetim kararlarına katılmaktadır.\n\n**Bu uygulama aşağıdaki kavramlardan hangisiyle açıklanır?**",
"options": {
"A": "Doğrudan demokrasi",
"B": "Temsili yönetim",
"C": "Mutlak monarşi",
"D": "Askerî yönetim",
"E": "Yabancı vesayeti"
},
"correct": "B",
"explanation": "Temsili yönetimde halk, yönetim kararlarının alınmasına seçilmiş temsilcileri aracılığıyla katılır. Her kanunun bütün vatandaşlarca doğrudan oylanması ise farklı bir katılım biçimidir."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0082",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "Bir meclis, kendisine bağlı bir heyete belirli yönetim işlerini yürütme görevi vermekte; heyetin görevlerini değiştirme ve üyelerini yenileme hakkını korumaktadır.\n\n**Bu işlem aşağıdakilerden hangisi olarak nitelendirilir?**",
"options": {
"A": "Egemenliği bütünüyle devretme",
"B": "Yürütmeye koşulsuz bağlanma",
"C": "Temsili tamamen kaldırma",
"D": "Görev ve yetki verme",
"E": "Yasama görevinden vazgeçme"
},
"correct": "D",
"explanation": "Görevlerin bir heyet aracılığıyla yürütülmesi, meclisin belirleyici konumunun ortadan kalktığı anlamına gelmez. Görevin kapsamını değiştirebilmesi ve üyeleri yenileyebilmesi, yetkilendirme ile egemenlik devrini ayırır."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0083",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "1921 Anayasası’nda halkın kendi geleceğine hâkim olması esas alınmış; devlet işlerinin milletin temsilcisi olan meclis aracılığıyla yürütülmesi düzenlenmiştir.\n\n**Bu hükümler birlikte değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisine ulaşılır?**",
"options": {
"A": "İradenin temsil yoluyla kullanıldığına",
"B": "Her kararın halkoyuyla alındığına",
"C": "Milletvekillerinin padişahça atandığına",
"D": "Yönetimin seçimden bağımsız olduğuna",
"E": "Meclisin yalnızca danıştığına"
},
"correct": "A",
"explanation": "Halkın kendi geleceğine hâkim olması ilkesi, aynı anayasadaki meclis aracılığıyla yönetim hükümleriyle birlikte okunmalıdır. Halk iradesi temsil yoluyla kullanılabilir; her kararın halkoylamasına sunulduğu sonucu çıkarılamaz."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0084",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "I. TBMM döneminde yürütme işleri farklı vekiller arasında paylaşılmış; vekiller meclisin belirlediği doğrultuda görev yapmıştır.\n\n**Bu durum aşağıdaki değerlendirmelerden hangisini destekler?**",
"options": {
"A": "İş bölümü egemenliği parçalar.",
"B": "Vekiller meclisten bağımsızdır.",
"C": "Her vekil ayrı egemendir.",
"D": "Yasama görevi sona ermiştir.",
"E": "İş bölümüyle birlik bağdaşır."
},
"correct": "E",
"explanation": "Güçler birliğinde yetkilerin anayasal merkezi meclis olabilirken uygulama işleri farklı görevlilere dağıtılabilir. Görevlerin paylaşılması, tek başına güçler ayrılığı veya egemenliğin parçalanması anlamına gelmez."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0085",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "Meclis hükûmeti düzeninde bir vekil, kendisine verilen görevi uygun biçimde yerine getirmediğinde meclis tarafından değiştirilebilmektedir.\n\n**Bu uygulama aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?**",
"options": {
"A": "Vekilin meclisi feshetmesi",
"B": "Meclisin hanedana karşı sorumluluğu",
"C": "Vekilin meclise karşı sorumluluğu",
"D": "Yürütmenin yasamaya üstünlüğü",
"E": "Vekilin bağımsız egemenliği"
},
"correct": "C",
"explanation": "Meclisin vekili değiştirebilmesi, yürütme görevlisinin meclise bağlılığını ve ona karşı sorumluluğunu gösterir. Yetkiyi kullanan kişi, görevi nedeniyle meclisin üzerinde bir otoriteye dönüşmez."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0086",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "1921 Anayasası’nda meclisin vekillere yürütme işleri için yön vermesi ve gerektiğinde onları değiştirmesi öngörülmektedir.\n\n**Bu hüküm meclis ile yürütme arasındaki aşağıdaki ilişkilerden hangisine işaret eder?**",
"options": {
"A": "Karşılıklı bağımsız egemenliğe",
"B": "Vekillerin yasamayı denetlemesine",
"C": "Padişahın hükûmeti kurmasına",
"D": "Mahkemelerin vekilleri seçmesine",
"E": "Meclisin yönlendirici üstünlüğüne"
},
"correct": "E",
"explanation": "Meclis, yalnızca yürütme organını oluşturmakla kalmayıp çalışmalarının yönünü de belirleyebilir. Bu hüküm, birbirinden bağımsız iki üstün organ yerine meclisin belirleyici olduğu ilişkiyi gösterir."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0087",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "Bir araştırmacı, 1921 Anayasası’nın yasama ve yürütmeyi mecliste birleştiren hükmünü göstererek bütün davaların meclis genel kurulunda görüldüğünü ileri sürmektedir.\n\n**Bu değerlendirmedeki temel hata aşağıdakilerden hangisidir?**",
"options": {
"A": "Hükmün kapsamını genişletmek",
"B": "Yürütmenin varlığını kabul etmek",
"C": "Milletin temsilini dikkate almak",
"D": "Yasama yetkisini meclise bağlamak",
"E": "Anayasa metnini kaynak almak"
},
"correct": "A",
"explanation": "Yasama ve yürütmenin birleşmesine ilişkin hüküm, bütün yargılamaların genel kurulda yapıldığını göstermez. Yargısal uygulamalar için ayrıca kanıt gerekir; meclis üyelerinin mahkemelerde görev alması da bu genellemeyi haklı çıkarmaz."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0088",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "Savaş sırasında orduya kaynak ayrılması, bu kaynağın toplanması ve cepheye ulaştırılması birbirine bağlı kararlar gerektirmiştir.\n\n**Bu faaliyetlerin ortak bir merkez tarafından yönlendirilmesinde aşağıdaki ihtiyaçlardan hangisi belirleyicidir?**",
"options": {
"A": "Bütün idari görevleri kaldırmak",
"B": "Her bölgeyi bağımsızlaştırmak",
"C": "Kararlarla uygulamayı uyumlaştırmak",
"D": "Vergileri tümüyle sona erdirmek",
"E": "Milletvekilliğini atamaya dönüştürmek"
},
"correct": "C",
"explanation": "Kaynağın ayrılması, toplanması ve ulaştırılması birbirini tamamlayan faaliyetlerdir. Ortak yönlendirme, karar ile uygulama arasındaki uyumu sağlama ihtiyacına cevap verir; idari iş bölümünü ortadan kaldırmayı gerektirmez."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0089",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "1921 düzeninde vekiller uygulama işlerini yürütürken meclis, gerektiğinde onların çalışma doğrultusunu değiştirebilmektedir.\n\n**Bu imkânın yönetim bakımından temel işlevi aşağıdakilerden hangisidir?**",
"options": {
"A": "Yasama görevini vekillere bırakmak",
"B": "Meclisi hükûmete bağımlı kılmak",
"C": "Halkın temsilini sona erdirmek",
"D": "Uygulamayı meclis kararlarına bağlamak",
"E": "Vekilleri denetim dışında tutmak"
},
"correct": "D",
"explanation": "Meclisin çalışma doğrultusunu belirlemesi, yürütmenin meclis kararlarıyla uyumlu kalmasına hizmet eder. Böylece uygulama görevinin başka kişilerce yapılması, meclisin yönlendirme yetkisini ortadan kaldırmaz."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0090",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "I. TBMM’nin amacı gerçekleşinceye kadar sürekli toplantı hâlinde çalışması öngörülmüştür.\n\n**Bu düzenlemenin savaş koşullarındaki temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?**",
"options": {
"A": "Vekillerin görevini tamamen kaldırmak",
"B": "Yönetimde karar sürekliliğini sağlamak",
"C": "Seçimlerin önemini ortadan kaldırmak",
"D": "Kanun yapmayı sürekli ertelemek",
"E": "Yerel otoriteleri bağımsızlaştırmak"
},
"correct": "B",
"explanation": "Sürekli toplantı hâli, savaş ve yönetim ihtiyaçlarına meclisin kesintisiz biçimde karşılık verebilmesini amaçlar. Bu düzenlemeden seçim ilkesinin reddedildiği veya yürütme işlerinin kaldırıldığı sonucu çıkarılamaz."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0091",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "X devletinde ülke, dış müdahaleden uzak biçimde bir hanedan tarafından yönetilmektedir. Y devletinde seçimle oluşmuş bir meclis bulunmakla birlikte dış politika kararları yabancı bir devletin onayına bağlıdır.\n\n**Bu iki durum öncelikle hangi kavramların farklılığını gösterir?**",
"options": {
"A": "Güçler birliği-İş bölümü",
"B": "Yasama-Yürütme",
"C": "Merkezî yönetim-Yerel yönetim",
"D": "Bağımsızlık-Millî egemenlik",
"E": "Anayasa-Kanun"
},
"correct": "D",
"explanation": "X örneği dış bağımsızlığın hanedan yönetimiyle birlikte bulunabileceğini; Y örneği ise seçilmiş temsil organının dış bağımsızlığı tek başına güvencelemeyeceğini gösterir. Bağımsızlık ile millî egemenlik ayrı boyutlardır."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0092",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "Bir ülkede egemenliğin millete ait olduğu kabul edilirken yasama, yürütme ve yargı farklı organlar tarafından kullanılmaktadır.\n\n**Bu düzen aşağıdakilerden hangisinin birlikte bulunabileceğini gösterir?**",
"options": {
"A": "Hanedan egemenliği-Meclis hükûmeti",
"B": "Mutlak monarşi-Doğrudan demokrasi",
"C": "Millî egemenlik-Güçler ayrılığı",
"D": "Yabancı vesayeti-Millî bağımsızlık",
"E": "Yerel egemenlik-Güçler birliği"
},
"correct": "C",
"explanation": "Millî egemenlik yetkinin kaynağıyla, güçler ayrılığı ise devlet işlevlerinin örgütlenmesiyle ilgilidir. Yetkilerin farklı organlarca kullanılması, egemenliğin millet kaynaklı olmasına engel değildir."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0093",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "Bir yönetimde bütün yetkiler hükümdarda; başka bir yönetimde ise yasama ve yürütme milletin temsilcisi olan mecliste toplanmaktadır.\n\n**Yetki yoğunlaşmasının bulunduğu bu iki düzen arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?**",
"options": {
"A": "Yetkilerin mutlaka ayrılması",
"B": "Yetkinin meşruiyet kaynağı",
"C": "Yürütmenin her ikisinde yokluğu",
"D": "Yasamanın her ikisinde yokluğu",
"E": "Devletin toprak genişliği"
},
"correct": "B",
"explanation": "Yetkiler her iki örnekte de yoğunlaşsa da ilkinde hükümdar, ikincisinde milletin temsili esas alınmaktadır. Güçlerin aynı merkezde toplanması, bütün bu yönetimlerin aynı egemenlik anlayışına sahip olduğunu göstermez."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0094",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "Bir ülkede kanunlar seçilmiş temsilcilerce kabul edilirken başka bir ülkede vatandaşlar belirli bir kanunu halkoylamasında doğrudan oylamaktadır.\n\n**Bu örnekler arasındaki farklılık öncelikle aşağıdakilerden hangisidir?**",
"options": {
"A": "Devletin dış bağımsızlığı",
"B": "Kanunun bağlayıcılığı",
"C": "Ülkenin millî sınırları",
"D": "Kamu gelirlerinin miktarı",
"E": "Karara katılma biçimi"
},
"correct": "E",
"explanation": "İlk örnekte temsilciler aracılığıyla, ikinci örnekte doğrudan oylamayla katılım vardır. Verilen bilgiler devletlerin bağımsızlık veya sınır durumunu karşılaştırmaya yeterli değildir."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0095",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "I. Yeni bir verginin kanunla düzenlenmesi\nII. Verginin kamu görevlilerince tahsil edilmesi\nIII. Vergi uyuşmazlığının mahkemede karara bağlanması\n\n**Bu faaliyetlerin karşılığı sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?**",
"options": {
"A": "Yasama-Yürütme-Yargı",
"B": "Yürütme-Yasama-Yargı",
"C": "Yargı-Yürütme-Yasama",
"D": "Yasama-Yargı-Yürütme",
"E": "Yürütme-Yargı-Yasama"
},
"correct": "A",
"explanation": "Genel vergi kuralının kanunla oluşturulması yasama, tahsil işlemi yürütme, hukuki uyuşmazlığın mahkemede çözülmesi yargıdır. Aynı konuya ilişkin işlemler farklı devlet işlevlerine girebilir."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0096",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "I. Kanun hükmünün kaldırılması\nII. Kanuna göre kamu hizmetinin yürütülmesi\nIII. Bir suç isnadının mahkemede değerlendirilmesi\n\n**Bu faaliyetler ilgili devlet işlevleriyle eşleştirildiğinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?**",
"options": {
"A": "I-Yasama",
"B": "I-Yürütme",
"C": "II-Yargı",
"D": "III-Yasama",
"E": "III-Yürütme"
},
"correct": "A",
"explanation": "Kanun hükmünün kaldırılması yasama işlevidir. Kanunun uygulanması kapsamında kamu hizmeti yürütmek yürütmeye; suç isnadını mahkemede değerlendirmek yargıya girer."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0097",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "Egemenliğin millete ait olduğu bir düzende;\n\nI. yetkilerin seçilmiş temsilcilerce kullanılması,\nII. farklı devlet işlevlerinin ayrı organlara verilmesi,\nIII. yürütmenin halk iradesinden bağımsız egemen sayılması\n\n**durumlarından hangileri millî egemenlikle bağdaşabilir?**",
"options": {
"A": "Yalnız I",
"B": "I ve II",
"C": "Yalnız III",
"D": "I ve III",
"E": "II ve III"
},
"correct": "B",
"explanation": "Temsil yoluyla yetki kullanımı ve güçler ayrılığı millî egemenlikle bağdaşabilir. Yürütmenin millet iradesinden bağımsız bir egemenlik sahibi sayılması ise egemenliğin millet kaynaklı olmasıyla çelişir."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0098",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "Meclisin seçtiği bir heyet yönetim işlerini yürütmekte; meclis heyetin görevlerini belirlemekte ve gerektiğinde üyelerini değiştirmektedir.\n\n**Bu bilgilerden;\n\nI. meclisin yönlendirici konumunu koruduğu,\nII. heyetin egemenliğin yeni sahibi olduğu,\nIII. yürütme işlerinde görev paylaşımı bulunduğu\n\nsonuçlarından hangilerine ulaşılabilir?**",
"options": {
"A": "Yalnız I",
"B": "Yalnız II",
"C": "I ve II",
"D": "II ve III",
"E": "I ve III"
},
"correct": "E",
"explanation": "Meclisin görevleri belirlemesi ve üyeleri değiştirebilmesi yönlendirici konumunu; heyetin uygulama işlerini yapması görev paylaşımını gösterir. Bu bilgiler egemenliğin heyete geçtiğini göstermez."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0099",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "**I. TBMM’de güçler birliği ilkesinin uygulanmasıyla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?**",
"options": {
"A": "Vekiller uygulama işi yürütmüştür.",
"B": "Meclis vekillere yön vermiştir.",
"C": "Bütün kamu görevleri kaldırılmıştır.",
"D": "Yasama mecliste toplanmıştır.",
"E": "Yürütme meclise bağlıdır."
},
"correct": "C",
"explanation": "Güçler birliği, devlet görevlerinin veya idari teşkilatın kaldırılması değildir. Yetkiler meclis merkezinde toplanırken kamu hizmetleri vekiller ve görevliler aracılığıyla yürütülmeye devam etmiştir."
},
{
"id": "DEP-10-Q-0100",
"topic": "Kurtuluş Savaşı",
"question": "Bir milletvekili, yalnızca seçildiği sancağın temsilcisi olduğunu ve diğer bölgelerin sorunlarının kendi görevi dışında kaldığını ileri sürmektedir.\n\n**Bu görüş 1921 Anayasası’ndaki hangi temsil esasıyla çelişir?**",
"options": {
"A": "Her sancağın bağımsız yönetilmesi",
"B": "Temsilin yerel çıkarla sınırlanması",
"C": "Meclisin padişaha vekâlet etmesi",
"D": "Milletin bütününün temsil edilmesi",
"E": "Vekillerin yabancı devletçe belirlenmesi"
},
"correct": "D",
"explanation": "1921 Anayasası’nın 5. maddesinde meclis üyelerinin kendilerini seçen vilayetin ayrıca vekili olmayıp bütün milletin vekili oldukları belirtilir. Seçim çevresi, temsilin yalnızca o bölgenin çıkarlarıyla sınırlandığı anlamına gelmez."
}
]
}
Yorumlar
Yorum Gönder